Шинэ мэдээ

МАХН-ын дарга Н.Энхбаярын асуудлаар СЕХ-нд ханджээ5-р сарын 28Зургадугаар сард Төвийн нутгуудаар олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орно5-р сарын 28Тахалтай орнууд ХӨЛ ХОРИОГОО сулруулаад байх, манайх чангалаад байх аль нь ЗӨВ БЭ5-р сарын 28ЧИМЭЭГҮЙ ЖАГСААЛ: Бяцхан гуталнууд юуг өгүүлнэ вэ?5-р сарын 28“Улс төрийн санал асуулга явуулсан хувь хүнийг 20 сая, хуулийн этгээдийг 200 сая төгрөгөөр торгоно“5-р сарын 28Зургаан байршилд хурд хэмжиж байна5-р сарын 28Н.Номтойбаярын гэм буруу шүүхээр тогтоогдоогүй байгаа учир нэр дэвшигчээс хасахгүй5-р сарын 28Бусдын хөрөнгийг үнэгүйдүүлэн залилсан О.Магнайгийн хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ5-р сарын 2820.000 залуусыг хулхитсан Д.Батбаяр Баян хошуунд 10 мянган айлын орон сууц барина гэв5-р сарын 28Г.Загдаа ар гэрийнхэндээ гэрээслэл бичжээ5-р сарын 28Нэр дэвшигч Н.Номтойбаярыг цагдан хорих шийдвэр гаргажээ5-р сарын 28Нас барсан хүүхдүүдийн хоёр нь ах дүүс байсан5-р сарын 28Гэвш лам Дэнгела буяны их үйлээ түгээсээр байна5-р сарын 28Б.Бат-Амгалан: Одоогийн МАХН, МАН-ын аль нь ч Ю.Цэдэнбал даргын нам биш...5-р сарын 28ХЭҮК-ын болон Эрүү шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх асуудал эрхэлсэн гишүүний сонгон шалгаруулалтад нэр дэвших тухай 24 хүсэлт хүлээн авчээ5-р сарын 28Олон улсын аялал жуулчлал 2023 он хүртэл хэвийн байдалдаа орохгүй гэв5-р сарын 28196 мянган малчны дансанд ноолуурын урамшуулал шилжин оржээ5-р сарын 28Коронавирусийн эсрэг вакцин БИДНИЙ АМЬДРАЛЫГ хэвэнд нь оруулж чадах уу?5-р сарын 28Өнжмөл өвс шатаах зөрчил 51 хувиар буурчээ5-р сарын 28УИХ-ын дарга Г.Занданшатар шагнал гардуулав5-р сарын 28Шашны хуулиар шүлэг зохиож болохгүй5-р сарын 28Маргааш “Олон улсын Энхийг сахиулагчдын өдөр”-ийг тэмдэглэнэ5-р сарын 28Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн захирлыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөллөө5-р сарын 28Нийслэлийн төр захиргааны байгууллагуудын ажлын цаг зуны хуваарьт шилжинэ5-р сарын 28Т.Ууганбаяр: МАН хандивын мэдээллийг ил тод болгож, зөв жишиг тогтоолоо5-р сарын 28Боловсролын байгууллагуудад хяналт, шалгалт хийжээ5-р сарын 28Монгол Улс эрсдэлтэй цагт эдийн засгаа "барьж" иргэдээ дэмжиж чадлаа5-р сарын 28Иргэдийн эрүүл, аюулгүй байдалд эрсдэл үүсгэж буй 48 барилгын гүйцэтгэгчид мэдэгдэл хүргүүллээ5-р сарын 28Утаагүй хорооллыг урлан бүтээгч төрийн түшээ5-р сарын 28Зээлийн хүүг бууруулах нь гарц мөн үү?5-р сарын 28

Монгол эрчүүд болон эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалтын зөрүү холдсоор байна

2020 оны 4-р сарын 24  -  13 цаг 50 минут

Монгол эрчүүд болон эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалтын зөрүү холдсоор байна

Үндэсний статистикийн хорооноос “Эрэгтэйчүүдийн эрүүл мэнд, боловсрол, хөдөлмөр эрхлэлт, нийгэм, соёл, эдийн засгийн идэвх болон оролцоо, тулгамдаж байгаа асуудал"-сэдэвт судалгааг хийсэн байна. Энэ судалгааг Засгийн газрын тогтоолоор 2017 онд баталсан Жендерийн эрх тэгш байдлыг хангах үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд явуулжээ. Судалгаанд бүх аймаг, нийслэлийн есөн дүүргийн 18-26 насны 10 мянга орчим залууг хамруулжээ. Тэдний 91.5 хувь нь хэвийн жинтэй байснаас үзвэл Монгол эрчүүд амьдралын зөв хэвшилтэй байгаа мэт харагдавч нас баралт, эмэгтэйчүүдтэй харьцуулсан наслалтын зөрүү холдсоор байгаа нь нэгийг бодож, хоёрыг тунгаахад хүргэж байна.

 

Тодруулбал, Монгол Улсын нийт хүн амын дундаж наслалт (2018 оны мэдээгээр) 70.2 байгаа ч эрчүүдийнх 66.1, эмэгтэйчүүдийнх 75.8 байгаа аж. Энэ нь эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй хорт зуршил, хооллолт, хөдөлмөрийн нөхцөл зэрэг олон хүчин зүйлээс хамаарч байгааг судалгаагаар нотолсон байна.

 

Судалгаанд хамрагдсан 10 эрэгтэй тутмын ес нь эрүүл мэндийн урьдчилсан үзлэгт хамрагдах шаардлагатайг мэддэг ч ердөө гуравны нэг нь эмнэлэгт хандаж байжээ. Энэ нь аль ч шатны эмнэлэгт эрчүүдэд зориулсан кабинет байдаггүй, ямар эмчид хандахаа мэддэггүй, уламжлалт зан үйлийн дагуу гэр орон, ам бүлээ авч явах ёстой гэх шалтгааны дор нэрэлхүү, бардам зангаасаа болж эрүүл мэнддээ анхаардаггүй гээд олон учир жанцангаас болдог аж. Бас нэг шалтгаан нь зөв зохистой хооллолт юм. Хошин шогийнхны нэг үзүүлбэрт гардаг шиг эрчүүд нохойноос арай наахнуур хооллохын дээр сайн санасан эхнэрүүд аль өнгөтэй, өөдтэй тостой, шөлтэйг нь нөхөртөө зориулдаг нь нэг талаар хайр халамжийн илэрхийлэл боловч нөгөө талаар эрсдэлт хүчин зүйл болдог гэнэ. Тэднийг төлөөлж судалгаанд оролцсон эрчүүдийн 96.6 хувь (бараг бүгдээрээ) нь зөв хооллолт чухал гэдгийг ойлгодог ч дөрвөн хүн тутмын нэг нь л зөв хооллодгийг асуулгаар тодруулсан байна.

Бусад хорт, буруу зуршлын талаар ярих ч юм биш. Судалгаанд хамрагдсан 10 мянга орчим эрэгтэйн 45 хувь нь тамхи татдаг, гурван эрэгтэй тутмын нэг нь сүүлийн ганцхан сард дөрвөөс доошгүй удаа согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэсэн буюу “тасартлаа” уусан байжээ. Нийслэлийн Цагдаагийн газрын харьяа Эрүүлжүүлэх, саатуулах төвд 2018 оны эхний хагас жилийн байдлаар 7000 орчим хүн “хоног төөрүүлсэн” бол өнгөрсөн оны эхний зургаан сарын дотор 9500 шахам хүн “зочилсон” нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 40.7 хувиар өссөн үзүүлэлт бөгөөд тэдний 97 хувь нь эрчүүд байжээ. Ганцхан энэ баримтаас харахад монгол эрчүүд хорт зуршил, архидан согтуурах явдалд улам автсаар байгааг баталж байна. Мөн тамхи татах, архи уух зэрэг амьдралын буруу хэв маягт автах үзэгдэл улам залуужиж, эмэгтэйчүүд ч татагдан орж байгааг анхаарах цаг болсон. Эрчүүдийн дундаж наслалтад эрхэлж буй ажил хөдөлмөр, түүний орчин нөхцөл багагүй сөрөг нөлөө үзүүлж байна. Тухайлбал судалгаанд оролцогсдын 4.6 хувь нь сүүлийн нэг жилийн хугацаанд мориноос унах, автомашины осолд орох зэрэг амь насаа алдаж болох эрсдэлтэй нүүр тулж байснаас гадна дөрвөн хүн тутмын нэг нь багаасаа эхлэн хүнд хүчир хөдөлмөр эрхэлж байжээ.

 

 

 

Манай улсын иргэдийн нас баралтын 80 орчим хувийг халдварт бус өвчлөлөөс үүдсэн шалтгаан эзэлж байгаа бол дөрвөн нас баралтын нэг нь хорт хавдраас шалтгаалдаг байна. Ерөнхийдөө, нас баралтын голлох шалтгаан нь зүрх, судасны өвчин (28.7 хувь), төрөл бүрийн хавдар (24.9 хувь) байгаа бол зам тээврийн осол (7.6 хувь), амиа хорлолт (5.1 хувь) удаалж байгаа аж.

 

 

 

Судалгааны дүнгээс харахад эрэгтэйчүүдийн гуравны нэг нь өөрийн эрүүл мэндийг дунджаас доогуур гэж үнэлсэн бөгөөд Монголчууд амьдралын хэвшил эрүүл мэнддээ анхаардаггүйг таван эр тутмын гурав нь хүлээн зөвшөөрчээ. Тийм ч учраас Монгол Улсын хүн амын нийт нас баралтын 83 хувь нь өвчлөлөөс шалтгаалж байгаагаас гадна 60 хувь нь эрчүүд байна. Үүнийг дагаЗд ганц бие эрчүүдийн 56 хувь нь огт гэрлээгүй бол ганц бие эмэгтэйчүүдийн 61 хувь нь бэлэвсэн эхнэрүүд болчихжээ. Эрчүүдийн богино насалж байгаа гол шалтгаан нь зөвхөн эрүүл мэнд, өйчлөл төдийгүй уламжлалт зан үйл, нийгэм эдийн засгийн байдалтай ч холбоотой гэдгийг судалгаагаар тодорхойлсон байна. Тиймээс нас барсан эрчүүдийн 52.2 хувь хөдөлмөрийн насандаа “тэнгэрт хальсан” нь эмэгтэйчүүдийнхээс 3.3 дахин өндөр тоо юм.

 

 

Монгол Улс 1992 оноос хүн дмын дундаж наслалтыг тооцож, судалж эхэлсэн бөгөөд 26 жилийн хугацаанд 7.7 жилээр нэмэгдсэн ч эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн дундаж наслалтын зөрүү холдсоор байгаа аж. Тодруулбал, Монгол эрчүүд 1992 онд эмэгтэйчүүдээсээ 4.19 жилээр богино насалж байсан бол одоо эмэгтэйчүүд нь 9.67 жилээр урт насалдаг болжээ.

 

Энэ зөрүү дэлхийн дундаж (4.4 жил)-аас даруй хоёр дахин их байгаа нь наслалтын харьцаа хамгийн ихтэй оронд тооцогдож байна. Энэ үзүүлэлтээр манай улс дэлхийд 12, Ази, Номхон далайн бүсийн орнууд дотроо хоёрдугаарт жагсаж байгаа юм. Ташрамд сонирхуулахад, эсрэг хүйсийн хүмүүсийн дундаж наслалтын зөрүүгээр ОХУ (10.8) дэлхийд тэргүүлдэг бол Бутан улс (0.4) хамгийн бага зөрүүтэй улсаар нэрлэгддэг байна. Ийнхүү хүйсийн ялгаатай байдлаар эрчүүд арай богино наслах нь аль ч улс оронд байсаар ирсэн үзэгдэл бөгөөд шалтгааныг олон талаас нь хүн ам зүй, социологи, сэтгэл судлал, анагаах ухааны салбар шинжлэх ухаанаар судалж байгаа юм. Тухайлбал, Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас анх удаа эрэгтэйчүүдийн эрүүл мэнд, сайн сайхан байдлын талаар цогц судалгааг Европын улс орнуудыг хамруулан хийж, эрэгтэйчүүдийн дундаж наслалтыг тэдний эрүүл мэнд, зонхилох өвчлөл, нийгэм, эдийн засгийн хөгжилтэй холбогдуулан судалсан байна. Улмаар судалгаанд дүн шинжилгээ хийсний эцэст “Эрчүүд илүү эрүүл, урт наслах болсон ч олон хүн залуугаараа нас барж байна. Үүний шалтгаан нь зөвхөн биологийн хүчин зүйл биш” гэж дүгнэжээ. Манай улсад ч байдал ийм байгааг судалгаанд дурьдаад дундаж наслалтын зөрүүтэй байдалд нөлөөлж буй хүчин зүйлийг тодорхойлохын тулд хүн амын нас баралтын шалтгааныг судлах шаардлагатайг онцолсон байна.

 

 

Д.Мөнхжаргал

Эх сурвалж: "Монголын үнэн" сонин



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд deed.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

192.82.66.151Зочин   • 5 сарын 11. 20 цаг 21 минут

haha

31.165.215.200irgen   • 5 сарын 7. 21 цаг 35 минут

arhidahaa bolij ajil hiij zov amdar erchyydee

Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан
© 2015-2020 он. DEED.MN